500 kImqI gwlF Print E-mail
prmjIq isMG dfKf   
Monday, 27 October 2008

Dfrimk,isafsI,smfijk,pirvfrk,ijMdgI nfl sbMDq

iDafn dyx Xog kImqI gwlF. kuwJ myrIaF kuwJ qyrIaF.

afp pVHo aqy dUsiraF nMU vI pVfA

ieh kImqI gwlF, lVIvfr kOmI eykqf aKbfr ivwc Cwp cuwkIaF hn.

ieh kImqI gwlF bMdI CoV idvs nMU smripq hn.

(1)quhfzy AuWpr kIqy gey ivsLvfsL nMU hyrf PyrI dI afrI nfl nf vwzo.

(2)grIb dI BuwK aqy amIr dI iqjOrI iksmq vfly dI hI BrdI hY.

(3)ivsLvfsL dy swcy sLIsLy nMU kdy vI Cwk dy pwQr nfl nf qoVo.

(4)pMjfb ivwc AuWqny ipMz nhIN ijqny ihsyaF ivwc iswK vMzy pey hn.

(5)ijAudIaF kOmF dI insLfnI iehI hY sdf sMGrsL sLIl rihxf.

(6)Kfilsqfn dI pRfpqI leI josL nfl hosL dI vI sKq jrUrq hY.

(7)awj gurU GrF ivwc syvfdfrF nMU nhIN blik DVlydfrF nMU pRDfngI imldI hY.

(8)isafsq ikhMdI hY afpxy jmfqI ivroDIaF nfl iml ky sFJy dusLmx nMU hrfieaf jfvy.

(9)iksy vI Kwdr posL df Kwdr cuwk ky dyKogy qF quhfnMU iek iPrkf pRsq njLr  afvygf.

(10)idwlI qKq hmysLF akfl qKq sfihb nMU hrfAux dI koisLsL krdf irhf hY pr hmysLF akfl qKq

      sfihb jI dI ijwq hoeI hY aqy idwlI qKq dI hfr.

(11)idwlI qKq hmysLF afpxI srkfr clfAux leI JUwT df shfrf lYNdf hY.

(12)pVn vfly kuwJ krn qoN pihlF socdy jrUr hn ik ies df nqIjf kI hoAU pr anpV gurU jI dI Aut

       lY ky afr jF pfr,Auh iPr ivwc ivcfly nhON gwl nMU Cwzdy.

(13)qxfa ivwc afey hflfqF qoN cMgy iswitaF dI afs nhIN kIqI jf skdI.

(14)BfrqI aqvfdIaF vwloN pMjfb Kfilsqfn AuWpr hmlf,drbfr sfihb AuWpr hmlf,AuhnF dI ijMdgI

       dIaF smucIaF glqIaF ivwcoN sB qoN vwzI glqI sI.

(15)ieh Buwl hI jfxf cfhIdf hY ik ihMdU aqvfdI qfkq pMjfb nMU gulfm bxf ky bolx jogf nhIN CzygI jF

       gurUu nfnk sfihb jI dI iswKI nMU hI Kqm kr dyvygI.

(16)ajLfdI pRfpq krn leI hmyCF Auprfly krny pYNdy hn sMGrsL krny pYNdy hn.

(17)nykI dosq aqy bdI dusLmx bx ky pMjfb Kfilsqfn nMU cMbVIaF hoeIaF hn.

(18)Kfilsqfn dI ajLfdI dI awg kwl vI bwl bwl AuWTdI sI aqy awj vI DuwK  rhI hY.

(19)gurU jI dy swcy Kflsy nMU hfr leI nhIN blik ijwq leI brkqF pRfpq hn.

(20)1947 ivc Bfrq dysL ajLfd ho igaf,KLflsf pMQ ipMjry df sLyr bx igaf,ijhVf awj qwk polItIkl

       srks ivwc klfbfjLIaF Kf irhf hY.

(21)ijhVI pfrtI buwkl dy swpF nMU pCfxdI hoeI awKF mIt ky gwl lf lYNdI hY  AuhdI ijLMdgI ikvyN pRvfn

      cVygI.

(22)isMg nfl dosqI pUC nfl vYr vflI pflsI kdy kfmXfb nhIN hoeI.

(23)ihMdI ihMdU ihMdosqfnIaF vwloN pMjfb Kfilsqfn nMU inSbUaF vFg incoiVaf jf irhf hY.

(24)ijhVy pMjfbI afpxI mF bolI nMU mfnqf nhIN idMdy,Auh swcy pMjfbI nhIN  gdfr hn.

(25)pMjfb ivwc rihx vfly ijhVy hirafxy aqy rfjsQfn dy ihqF dI gwl krdy hn Auh pMjfbI swcy

       pMjfbI ikvyN ho skdy hn ?Auh qF pwky dgyvfj hn, gdfr hn.

(26)huwx afpxy (iswKF)kol do hI rfh hn (1)afpF jF qF ihMdosqfn aMdr  gulfm bx ky rihxf iswKIey(2)

       jF iPr Kfilsqfn dI pRfpqI leI jUJIey.

(27)ijhVy iswK Kfilsqfn dy sMGrsL nMU aqvfd qy vKvfd df nfm idMdy hn,Auh pky gdfr hn.

(28)grMtI idwqy ibnF hr qrF dIaF kIqIaF apIlF TwgI aqy DoKf huMdIaF hn.

(29)Kfilsqfn df lMmf huMdf jf irhf sMGrs bhuqy huisLafr KfVkUaF df isafsI eImfn prK irhf hY.

(30)ijs Bfzy ivwc vsqU pfeIey hI nf aqy kwZI jfeIey iek idn KflI ho jFdf hY,ieh hI hfl idmfg df

        hY ies ivwc ivcfrF df BMzfr BrI vI jfvo qy nfl  nfl KrcI vI jfvo.

 (31)jdoN Gr ivwc qMgI af jfvy BFzy KVkn lg jFdy hn,iehI hfl Bfrq dysL df hY.

(32)kflj aqy XunIvristI quhfnMU Auh kuwJ nhIN isKf skdIaF,jo qusIN afpxy afp qoN iswK skdy ho.

(33)pMjfbI bolI nMU mF vFg siqkfro aqy mihbUb vFg ipafr kro.

(34)hwk swc df sfQ dyx vfly qfrIK dy hIro hMudy hn.

(35)akflI pfrtI Boly iksfnF dI jmfq hY,ies nMU keI KuwdgrjL lIzr vfh jFdy rhy hn aqy vfh rhy

       hn.

(36)ieiqhfs aqy ivrsf kOm df sonf srmfieaf huMdf hY.

(37)ijhVy lIzr afpxy ienklfbI ivrsy nMU ipwT dy ky qurdy hn Auh kurfhy hI  jFdy hn.

(38)ijhVI klm lokF dy hk swc nfl sFJ nhIN pfAuNdI qoV dyx dy Xog hY.

(40)jMmU dy zogiraF ny aMgryjF nfl iml ky iswK rfj Kqm krvfieaf sI,kI AuhI gdfrI awj akflI

       ihMdUU aqvfdI sMgTnF nfl iml ky aqy kuwJ iswK phfVIey bRfhmxF nfl iml ky qF nhIN kr rhy.

(41)jdoN koeI mF jfx buwJ ky mqryeI bx jfey qF puqrF ivwc puafVy dI jwV Auh afp hMudI hY.

(42)iswK KfVkU soc ivwc eykf mjLbUq rhygf qF sB kuwJ sihijaF pRfpq ho jfvygf jy phfVIey bRfhmxF dy

       jfl ivwc Ps gey qF sB siqafnfs ho jfvygf.

(43)Bfrq dI ajLfdI sfzy awsI PI sdI iswKF dy sUlI cVy isrF aqy Aumr kYdF df  vrdfn hY.

(44)pMjfb Kfilsqfn df amn,cYn,swuK,sLFqI,sfzy iswKF dy hwQF ivwc nhIN,BfrqIaF dy rveIey ivwc

       luikaf hoieaf hY.

(45)qusI Nafpxy ivcfr bdl lvo quhfzf sMsfr bdl jfvygf.

(46)qusIN AusfrU ivcfrF nMU hMugfrf idAu quhfzy aMdr ihMmqF jfg pYxgIaF.

(47)hr iswK pihlF sMq bxy jy bxnf kfbl ispfhI.

(48)sfnMU iswKF nMU Bfrq ivclI jlflq dI ijMdgI aqy ajLfdI ivcoN iek dI cox krnI pYxI sI,asIN iswK

       kOm ny ajfdI (Kfilsqfn)dI pRfpqI dy rsqy dI cox  kIqI hY jo iek idn jrUr pRfpq hovygI.

(49)jdoN julm dI hwd ho jfvy qF isKF nMU suwKF BrI ijMdgI Cwz ky jMg dy mYdfn  ivwc jUwJ pYxf cfhIdf hY.

(50)swcf iswK kdy hfrdf nhIN hfrdf Auh hY ijs dI jLmIr mr jfvy.

(51)iswK syvfdfr qF ho skdf hY cODrI nhIN,awj kl cODrI ijafdf hn syvfdfr bhuq Gt.

(52)iswK jMg dy mYdfn ivwc hiQafr nhIN sutdf,hiQafr sutx vflf iswK nhIN ho skdf.

(53)swcf iswK-asUl aqy imQy gey insLfny dI sOdybfjI nhIN kr skdf.

(54)jvfnI afAuNdI hY clI jFdI hY – buZfpf afAuNdf hY afpxy nfl hI lY jFdf hY.

(55)nrkF qwk phMucx leI aMhkfr pOVI df kMm krdf hY.

(56)zUMgIaF jVF vfly ruwK jldI nhIN murJfAuNdy,zUMgIaF socF vfly ivakqI CyqI nhIN GbrFAuNdy.

(57)mMijLl qy AuhI phMucdy hn ijMhnF dy pYrF nfl rsqy ivafhy hMudy hn.

(58)iKMzIaF hoeIaF ibrqIaF,bykfbU hoeIaF BfvnfvF-sUrmy nMU insLfny qoN dUr lY  jFdIaF hn.

(59)jdoN qwk AudysL aqy afdrsL spsLt nf hox AudoN qwk ijMLdgI coNdy hoey GVy vFg sdf KflI hI rhygI.

(60)nkl mfr ky pfs kIqI pRIiKaf igafn vfn nhIN bxfAuNdI.

(61)jy ieWkly ho qF afpxy afp nfl dosqI pfvo.

(62)jdoN mnuwK kol mfx krn leI kuwJ nhIN huMdf qF vI afpxf afsrf qF hMudf hI hY.

(63)jwd koeI gwl smJ nf afvy qF musIbq dy hwl leI rfh Kuwl jFdf hY.

(64)mMijLl qy AuhI phMuc dy hn ijhVy aOKI GftI dyK ky GbrfAuNdy nhIN.

(65)ijs ny sdIaF qwk rihxf hY Aus nfl duwK vI by imsfl vfprdy hn.

(66)pYr sfiraF kol hMudy hn,qurdy vI hn,pr mMijLl sfiraF kol nhIN hMudI.

(67)jlUs aqy vhIr ivc bhuwq Prk hMudf hY.

(68)ihMmq juwtfAux nfl mMijLl nyVy afAuNdI hY.

(69)afpxy afp nMU ihMmq df qohPf idAu.

(70)ijMLdgI quhfnMU AuhI kuwJ dyvygI jo lYx dy afpxy afp nMU qUsIN kfbl smJogy.

(71)nOkrI hmysLF afpxI Xogqf muqfbk hI lBo.

(72)jwdoN qwk mUMhoN nhIN boldy,AWudoN qwk quhfzI KUWbI aqy burfeI luwkI rhygI.

(73)KuwsLbU zwbI KohilaF aqy mnuwK boilaF hI pRwgt huMdy hn.

(74)ijs pfrtI kol cMgy bulfry hox Auh QoVy sfDnF dy nfl vI bhuwq agy vwD jFdI hY.

(75)gurU jo krdf hY qUsIN Auh nf kro,gurU jo ikhMdf hY qUsIN Auh kro.

(76)cMgf bolx vflf bMdf vpfr nMU kwKF qoN lwKF ivc phMucf idMdf hY.

(77)nMmf bulfrf styj qy,nMmf ispfhI jMg ivc,nMmf Blvfn awKfVy ivc kMbdy dyKy  jf skdy hn.

(78)pqI pqnI df ipafr ivsLvfsL rUpI kwc dI nINh qy KVf hMudf hY.

(79)afdmI dI swB qoN vwzI jfiedfd hmdrd pqnI hY.

(80)pqI pqnI dy sbMD iek bhu mMijl iemfrq dI qrF hMudy hn.

(81)aOrq df vI quhfzy AuWpr Auqnf hI hwk hY ijqnf ky quhfzf aOrq AuWpr.

(82)aOrq df ipafr sLIsLy dI qrF hMudf hY aqy mrd df guwsf lOhfr dy hQOVy vrgf.

(83)aOrq iqMn pwipaF dI gulfm hY-ipqf-pqI-puwqr.

(84)hr kfmXfb mrd dy ipCy aOrq df sihXog jrUr hMudf hY.

(85)aOrq Gr aMdr iek KubsUrq Puwl hY.

(86)aOrq idloN jF qF siqkfr krdI hY jF iPr nPrq hor kuwJ nhIN.

(87)mrd ijho ijhf vI hovy pr hY qF aOrq dI snMqfn.

(88)grIb aqy kmjLor dI Zfl bxo.

(89)grIb qoN grIb Gr nMU vI aOrq svrg bxf idSdI hY.

(90)aOrq nMU mrd dI rfKI ivc nhIN rihxf cfhIdf blik afpxI rwiKaf afp  krn dy kfbl bxnf

       cfhIdf hY.      

(91)aOrq mrd nfloN ijLafdf isafxI aqy TMzy suwBf dI huMdI hY.

(92)ijafdf aOrqF bihs krn mOky dlIl nf dy skx mgroN(cMgf) kih ky sfr idMdIaF hn.

(93)aOrq agr mF hY qF ieh dy pYrF Qwly svrg hY.

(94)aOrq agr GrvflI hY qF Auh afpxy mrd dy isr df qfj hY.

(95)aOrq agr bytI hY qF Auh Gr dI Cfn hY.

(96)isafxI aOrq(GrylU kMizaflI)vfV nMU PuwlF dy buitaF ivc bdl skdI hY.

(97)aOrq dI kfmXfbI AuWpr hI-Drm-smfj-aiBafcfr-sMGrsL-dI kfmXfbI  inWrBr hY.

(98)aOrq qoN ibMnF mrd aDUrf hY.

(99)aOrq df koeI vYrI nhIN blik aOrq hI aOrq dI sB qoN vwzI vYrI hY.

(100)suMdr aOrq iek hIrf hY pr nyk aOrq iek Kjfnf hY.

(101)bwcy hI aOrq rUpI mF dI dunIaF hMudy hn.

(102)bwhU qoN ibMnF puWqr df vjUd aDUrf hY.

(103)aOrq nMU bury sLbd nhIN bolxy cfhIdy ikAuNik ies dI god ivcoN hI sB ny jnm  ilaf hY.

(104)aOrq dy cfr rUp hn(1)mF(2)BYx(3)GrvflI(4)bytI.

(105)GoiVaF nMU rys dI bIbIaF nMU rIs dI ibmfrI kuwJ ijafdf hI hMudI hY.

(106)mF jdoN puwq dI lfsL kol bYTI hovy,Auh GVI mF dI ijLMdgI leI bVI duKdfeI hMudI hY.

(107)ipqf-pqI-puwqr,dI gulfmI df lMmf pYNzf qih krdI hoeI aOrq aMq nMU kyvl mOq dy hQoN hI-sMpUrn

         qO qy-srIrk qOr qy-mfinsk qOr qy-ajfdI pRfpq krdI hY.

(108)vrqmfn aks-BUq kfl ivcoN isrijaf jFdf hY.

(109)ajLfdI aqy svYmfn qoN bgYr jIvn duwKF df Gr hY.

(110)Kflsf jI afpF BfrqIaF dy gulfm hF,Kfilsqfn lY ky ajLfd hoxf hY.   

(111)iswK pMQ nMU Kqm krn leI awj bRfhmx iek muwT hY.

(112)aslI qy nklI dI pCfx igxqIaF nfl nhIN sgoN asUlF nfl hMudI hY.

(113)ijs dy pYr nf PtI ibafeI Auh kI jfxy pIV prfeI.

(114)juwdf ho dIn isafsq sy qo rih jfqI hY cMgyjLI.

(115)hr ihsfb dfn-nIAUtn,hr sfieMsdfn-bos,hr kvI-tYgor nhIN bx skdf.

(116)bolx vfly dy bolF ivc dm hovy qF Auh sjx Twg nMU(sMq) aqy bMdf bYrfgI nMU bMdf bhfdr bxf

         skdf hY

(117)ijMnFH icr sfzy bfgIaF dy isrF df muwl-gdfrF dy bwcy Kfdy rihxgy gdfr vDdy rihxgy.

(118)cMgy lIzr dI insLfnI ik Auh kOm dI iejLq aqy ajLfdI nMU bfkI swB pwKF qoN awgy rKdf hY.

(119)kI Brosf dm df ieh dunIaF PfnI.

(120)jy bIqy Auqy hI JwUrdy rhogy qF afAux vflf kwl hor vI iBafnk hovygf.

(121)jwd Gr ivc nf rhy eykf BfeIaF ivc pYjy pycf qF smJo Gr dI brbfdI hY.

(122)pRdysI PuWlF ivc KuWsbU Gwt hI hMudI hY.

(123)ieh sMsfr hY ieWk cwkr ies nMU smJxf aqy smJfAuxf vI hY ieWk cwkr.

(124)ipAu dI hwlf sLyrI bwicaF nMU syLr bxf dyx dI qfkq rWKdI hY.

(125)mF dI mmqf bwicaF nMU sMq bxf dyx dI smrQf rWKdI hY .

(126)afAux vflIaF nslF dy gwl gulfmI Biraf jIvn pfAux qoN pihlF,ajLfdI leI lVidaF hoieaF mr

         jfxf(sLhId ho jfxf)ibhqr hY.

(127)kOmI ajLfdI dy sMGrsL ivc swcy mMno pfieaf iek idn df Xogdfn vI (25) sfl dI qpisaf dy

        brfbr hY.

(128)gdfrF dy GrF ivc pWkx vfly CwqI pRkfr dyy BojnF qoN vwD sUrimaF dy GrF  ivwc pWkx vfly ruwKy

         ims Bojn–suafdly–suKdfiek–aMnd dfiek hMudy hn.

(129)gulfm iswK lok ijqny mrjLI sLIsL mihlF ivc rihMdy hox pr Auh ajLfd ihMdosqfn dy grIb ihMdU

         lokF dIaF njLrF ivc by Gry hI hn.

(130)pMjfbI sUbf morcf – anMdpur df mqf – hlymI rfj – iswK rfj – vwD aiDkfr - Drm XuwD morcf

        –Kfilsqfn df aYlfn nfmf – sB dy ipCy soc  aqy Bfvnf ieko hI kOm dI ajLfdI(Kfilsqfn rfhIN)

(131)ijs qrF afpF rwb qoN mMgdy hF Ausy qrF afpF dUsiraF leI rwb dy bMdy bx ky jfeIey.

(132)aslI srmfieaf kfrobfr ivc nhIN quhfzI aOlfd ivc hY.

(133)kfrobfr ivc ieqny msq vI nf ho jfAu ik pirvfr leI do GVIaF tfiem vI  nf kwZ sko.

(134)sUjvfn ivcfr ho rhy hox qF AuQy cuwp rihxf hI cMgf hY.

(135)suafl cMgf hovy qF cuwp qoVnI cMgI hY.

(136)scfeI jhfn nfl nhIN jhfn scfeI nfl hY.

(137)sKq imhnq kIqy ibnHF pYsf qF kmfieaf jf skdf hY pr swcI KusLI nhIN.

(138)dunIaF JukfAuNdI hY pr jy koeI axKIlf nf Juwky qF dunIaF afp Juwk jFdI hY.

(139)tuitaf hoieaf idl vI mn nMU kuwJ krn leI pRyrdf hY-jy Aus ivc axK qy gYrq hovy.

(140)lVnf iksy df sLONk nhIN blik mjbUrI hMudI hY.

(141)pMQk Put jLbr jLulm nMU AuqsLfhq krdI hY.

(142)sLhIdI Kflsf pMQ df gihxf hY.

(143)ihMdUaF ny muslmfnF nMU nPrq kIqI-istf pfiksqfn inkilaf.hux ihMdUaF ny  sfnMU iswKF nMU nPrq

         krnI sLurU kIqI hY-istf Kfilsqfn hI inklygf.

(144)ihMdUaF vloN sfzy iswKF AuWpr kIqf jfx vflf hr hmlf Kfilsqfn dy sMGrsL nMU qfkqvr bxfAuNdf

         hY

(145)iswK Drm hwk swc df mrjIvVf Drm hY.

(146)gurU goibMd isMG jI ny (rfj krygf Kflsf)df nfarf idwqf.bMdf isMG bhfdr ny Kflsf rfj df muwZ

         bMinaf.

(147)iswK Drm pYdf hI mjlUmF dI rfKI leI hoieaf sI pr awj afpxI iswK Drm  dI hoNd nMU Kqrf pYdf

         ho igaf hY.

(148)kFgrsI lIzr kOm pRsqI dy buwrky ivc luwky iPrkf pRsq hn.

(149)jdo jihd krn vfly ieiqhfs ny hmysLF mrjIviVaF dy gwl ijwq dy hfr pfey  hn.

(150)rfjsI qfkq qoN ibMnF koeI Drm kfiem nhIN rih skdf.

(151)afpxy iswKF ivc kudrqI josLIly suwBf hox krky jQybMDIaF AubWrdIaF vI bhuq hn aqy iKlrdIaF

        vI eysy rPqfr nfl hn.

(152)eykqf sfrIaF pRfpqIaF dI mF hY.

(153)jy ihMdU afrIaf smfjIaF dy Zhy cVHky pMjfbI jLbfn qoN munkr nf hMudy pMjfb  kdy vI GwlUGfiraF

         df mMUh nf afAuNdf.

(154)ijMdgI ivc hr pwK qoN dsvMd kZx vflI aqy kurbfnI dyx vflI afpxI iswK  kOm BfvyN ikMnI CotI

         hY pr ieh rihMdI dunIaF qwk mr nhIN skdI.

(155)ihMd srkfr ny iswK lIzrF nMU moricaF ivc AulJf ky AuhnF dI mwq mfr rwKI hY.

(156)inwq nvF mihsUs krn df nfm hY ijLMdgI.

(157)rfjnIqI ivwc ieqbfr krn vflf hmysLF Gfty ivwc rihMdf hY.

(158)imhnqI suwcjy hwQ krfmfq kr skdy hn.

(159)eyky nfl lWK dy ho aqy eyky qoN ibnHF kwK dy ho.

(160)nukqfcInI aksr Auh krdy hn ijSnHF isr koeI juLmyvfrI nhIN hMudI.

(161)KfVkU Brfvo qusIN afpxIaF DVyvMdIaF Kqm kr lvo auhfzy suPinaF df KfilsqfnI sMGrsL idnF

        ivwc hI cVdI klf ivwc jfvygf.

(162)ihMdU aqvfdI sMgTn hmyCF cfhuMdy hn ik Auh afp swcy rihx aqy iswKF hwQoN iswKF nMU mrvfAuNdy

         rihx.

(163)Kflsf pMQ-kurbfnI krn vfilaF nMU kdy nhIN BuWldf aqy gdfrI krn vfilaF  nMU kdy mfP nhIN

         krdf.

(164)CotIaF ijwqF hI-vzI ijwq df muwZ bMnHdIaF hn.

(165)akfl qKq sfihb jI df jQydfr,sRomxI akflI dl df pRDfn,sRomxI gu: pR: kmytI df pRDfn jdoN vI

         pMQ nMU idloN smripq ho gey,AudoN hI Kfilsqfn dunIaF dy nksLy qy rUpvfn ho jfvygf.

(166)loV qoN vwD-Kfxf-sOxf-hsxf-bolxf-musIbqF df kfrn bxdy hn.

(167)ihMmq nfl hwk lYxy cfhMudf hYN qF aqvfdI khfAuxf pAU.

(168)jy ajy vI iswK ny sLFqI dy mfrg df pFDI bxy rihxf hY qF hor ihMdU juLlm sihxf  pAU.

(169)bhfdr klm AuhI hMudI hY jo jbr juLlm dy iKlfP inQVk ho ky ilWKdI hY.

(170)KfVkU vIr hiQafr AuTfAux qoN pihlF guriswKI mfrg ivwc prpk hoxy cfhIdy  hn.

(171)hr iswK sLhId sUrmf-sLhId hox vyly,purfxy ieqhfs nMU dhurf irhf hMudf hY.

(172)jo iml igaf Aus leI dyx vfly df DMnvfd kro-jo ajy nhIN imilaf Aus nMU pRfpq krn leI Xqn

        XfrI rwKo.

(173)Drm aqy isafsq nMU awlg krn dIaF gwlF krn vfly-Duwp aqy CF nMU alwg krn dIaF gwlF

        krdy hn.

(174)awj hr aMimRqDfrI isMG,pMjfb rUpI gurdvfry nMU,ihMdU rUpI mMhq koloN,afjLfd  krvfAux leI awgy

        afvy.

(175)hr gurU nfnk nfm lyvf Gto Gt 15 imMt hr rojL Kfilsqfn dI pRfpqI vfry  socy.

(176)iensfn dI amIrI Aus dI jyb qwk sImq rhy qF Auh iewk cMgf iensfn hY,nhIN  qF sYqfn hY.

(177)sfDU bMdy dI bWdduaf qoN,bfgI sUrmy dy guWsy qoN,ihjVyaF dy hfsy qoN bwc ky rihxf cfhIdf hY.

(178)awj ijqnf iswK amIr hY,AuqnI iswKI grIb hY.

(179)pRmfqmf dI lfTI ivwc avfjL nhIN hMudI.

(180)iksy df idl duKfAux qoN pihlF pRmfqmf dy kihr qoN zro

(181)idloN siqkfr sB df kro, jIvn sfdgI ivwc bqIq kro

(182)aOrq df vI quhfzy Auqy Auqnf hI hwk hY ijqnf ik quhfzf aOrq AuWpr.

(183)aOrq df ipafr sLIsLy dI qrF hMudf hY aqy mrd df guwsf lOhr dy hQOVy vrgf.

(184)pRmfqmf pQWr nMU vI Puwl bxf skdf hY.

(185)nyk iessfn bxn leI ieqnf nrm vI nf bxo-il inMbU vFg incoV idwqy  jfvo,ieqny kTor vI nf

         bxo ik qoV idwqy jfvo.

(186)iksy df idl nf duKfAu, ikAuNik ikqy Aus dy hMJU quhfzy leI bd duaf nf bx jfx.

(187)juwqI qMg,kuwpqI rSn,ibgfnf DMn,mrd nMU isr Aucf krky nhIN qurn idMdy.

(188)afpxy aYsy hMJUaF nMU rok lvo jo dUsiraF dI KusLI ivwc rukfvt bxdy hox.

(189)mMUh Kolx qoN pihlF idmfg df iesqymfl kro.

(190)bury vkq dI mfr vwzI qoN vwzI qfkq nMU vI qbfh kr skdI hY.

(191)Cwk-vPfdfrI df sB qoN vwzf vYrI hY.

(192)jdoN sfieMs koeI nMmI qrkI krdI hY aF Ausy smyN dy afs pfs kudrq koeI nMmI ibmfrI pYdf kr

         idMdI hY.

(193)ihMmq vflf afdmI ihmfilaf nMU qF Pqih kr skdf hY pr aOrq dI jLbfn nMU  nhIN.

(194)cMgy iensfn dI insLfnI hY ik Auh mfiVaF ivwc jf ky vI AunHF nMU cMgy bxfAux dy Xqn jfrI rKWdf

         hY.

(195)bhuwq QfvF qoN hfrn vfly df afpxy vI sfQ Cwz jFdy hn.

(196)amIrI dI BuwK-grIbI dy duwK nfloN ikqy vwD Kqrnfk hMudI hY.

(197)afqm ivsLvfsL,quhfzIaF smMUh sLkqIaF df srdfr hY.

(198)KrcIly sLOk pYdf krn nfloN,sLuwB iKaflF dy sLONk pYdf kro.

(199)afpxy vqn dI KsLbU dunIaF coN ikqy vI nhIN imldI.

(200)pqI dy kihxy qoN bfhr clx vflI aOrq qoN,Tfxy gyVy mfrn vfly bMdy qoN,Tyky jfx vfly nOjvfn qoN

         sdf hI bwc ky rihxf cfhIdf hY.

(201)byvkUP gwl krn qoN bfd socdf hY,smJdfr gwl krn qoN pihlF socdf hY.

(202)kfmXfbI dI mijMLl qy AuhI itwk skdf hY ijs ny duKF qklIPF df zwt ky mukfblf kIqf hovy.

(203)sfihq mnuwK dy mnobl nMU jWrbF dyx vflI kuMjI hY.

(204)bfpU nMU mfr dyx ipCoN,jfiedfd mgroN hwQ lgdI hY-mukwdmf aqy lokF dIaF lfhnqF pihlF af

         GyrdIaF hn.

(205)Kfilsqfn dI pRfpqI leI jKmI sLyr vFg AuTy ibnHF afpxI iswK kOm df gujfrf nhIN.

(206)hr lVfeI df aMq smJOqf hY.

(207)hiQafrF dI sLkqI nfloN, lokF dI qfkq hmysLF vwzI sfbq hoeI hY.

(208)CotIaF ijWqF hI vwzI ijWq df muwZ bSnHdIaF hn .

(209)CotIaF hfrF mhfn ijwq df rfh sfP krdIaF hn.

(210)ijwq ny hmysLF AunHF mwiQaF nMU cuMimaf hY ijMnHF phfVF nfl isr tkrfey.

(211)Bfrq ivwc iswKF ny lfey hux qwk dy morcy,idqIaF kurbfnIaF,JWlIaF PfsIaF,gey kfly pfxI,zuilaf

        sMn1947 ivwc lhU aqy hirmMdr sfihb df jUMn 1984 df KUMnI sfkf,nvbMr 1984 dI iswK

        kqlyafm,dysL ivdysL ivwc vWsdI sWmucI iswK kOm leI vMgfr bx cWuky hn.

(212)pMjfb nMU jd vI nhfAuxf ipaf qF Auh vI afpxy aqy dusLmx dy lhU ivwc pMjfb dI DrqI Auqy hI.

(213)isafsI isWK lIzrF vwloN,ibjlI pfxI dy msly qy iksy qrF dI kmjorI  idKfAuxf-pMjfb nMU Gisafrf

         bxfAux dy qul hY.

(214)jwdoN bfhroN mfr pvy Gr nMU hI BjIdf hY ies leI Kfilsqfn jrUrI hY.

(215)eykqf vflf iek aYsf  drKWq hY ijs nMU hr pRfpqI df Pl lgdf hY.

(216)afpxy iswKF ivwc peI Puwt plyg nhIN hYjf bx cukI hY.

(217)jnyAu jy gwl Gutdf hovy qF qoVnf hI pYNdf hY.

(218)apIlF ihMdU iswK eykqf dIaF pr aml pfVo qy rfj kro.

(219)iksy dI mjLbUrI df Pfiedf AuTfAux vflf,idlI hmdrd nhIN ho skdf.

(220)iksy dI iKlI AuzfAux qoN pihlF afpxy ipCwly bury vkq nMU Xfd kr.

(221)iswK kOm kol ijqnI sLFq meI rihx dI ihMmq hY Aus qoN ikqy ijLafdf jLulm nfl  twkr lYx dI

         qfkq vI hY.

(222)awj dI GVI afpxy iswKF ivwc ajLfdI dy Auqny pRvfny qy dIvfny nhIN ijqny gdfr hn.

(223)afpxf iswK Drm sB qoN Cotf pr ieqhfs sfry DrmF qoN lMbf.

(224)iswK kOm- ihMdusqfn leI gly df hfr aqy kohynUr qoN Gt nhIN.

(225)jy kfmXfb bxnf cfhuMdy ho qF vkq dI kdr kro.

(226)mulk dI rfKI leI ispfhI dI,Drm dI rfKI leI swcy DrmI dI,sMGrsL dI  kfmXfbI leI Aucy sucy

         ivcfrF dI sKq jrUrq hMudI hY.

(227)ijqxf cfhuMdy ho qF hfr dy nqIijaF nMU vI sfhmxy rKo.

(228)hkIkq AuhI hY jo bIq rhI hY,hkIkq Auh nhIN jo Kfb hY.

(229)ijLafdf Kfb dyKxy cMgI gwl nhIN ikAuNik jy Kfb swc nf hox qF duwK phMucdf hY.

(230)iswK Drm sfrI dunIaF ivcoN amIr pr iswK lIzr pUrI dunIaF ivcoN inkmy.

(231)hr guriswK dy Gr aMdr,gur iswK ieqhfs sbMDI lfiebryrI df hoxf bhu jrUrI hY.

(232)Dfrmk pWDr qy hr iswK afpxy afp nMU gurU gRMQ sfihb jI nfl joVy.

(233)isafsI pWDr qy hr iswK afpxy afp nMU akfl qKq sfihb jI nfl joVy.

(234)Kfilsqfn dI pRfpqI leI-hr gur iswK pirvfr df Gto Gt iewk mYNbr iksy vI pMQk jQybMdI df

         mYNbr jrUr bxy.

(235)gurU nfnk sfihb jI dI iswKI df PlsPf pUrI dunIaF ivcoN awgy pr inMkmy  lIzrF aqy pRcfrkF

         krky pUrI dunIaF ivwc sB qoN ipWCy.

(236)ijLMdgI ivwc kfmXfb rihx leI jubfn df Gt – idmfg aqy awKF df ijLafdf  iesqymfl kro.

(237)dunIaF dy sB DrmF dy mukfbly,iswK Drm ny dUsiraF leI sB qoN ijLafdf  kurbfnIaF idwqIaF.

(238)pRmfqmf nMU jy hY pfAuxf qF Aus dy nfm df mlMg bxnf pAU.

(239)iksy pfpI nMU sjf dyx df hwk Aus nMU hI hY,ijsdf afpxf ieKlfK pfpI nfloN  Aucf hovy.

(240)iswK ho ky iswK Drm nfl ipafr kro aqy dUsry DrmF df siqkfr kro.

(241)ilKfrI bxnf cfhMudf hYN qF pihlF mhOl qwk.

(242)iksy qoN kuwJ mMgx qoN pihlF-iksy nMU kuwJ dyxf iswK.

(243)ispfhI bxnf cfhMudf hYN qF pihlF hiQafr sMBflxf isK.

(244)sMq bxnf cfhMudf hYN qF pihlF mflf Pyrn dy gur isK.

(245)Drm kmfAuxf cfhMudf hYN qF kysrI insLfn dy Qly rhIN.

(246)pRmfqmf aqy mOq nMU Xfd rKx vfly qoN mfVf krm ho hI nhIN skdf.

(247)isafsI lIzr bxnf cfhMudf hYN qF akfl qKq sfihb jI qoN dUr nf jfvIN.

(248)suwK dI pRfpqI df Byd ieh nhIN ik jo afp nMU cMgf lgy Auh kro blik ieh hY  ik jo afp kro Auh

         cMgf hovy.

(249)sO aiDafpk dy brfbr-iewk afdrsL, sO afdrsL dy brfbr iewk ipqf, iewk ipqf qoN vI vwD isrP

         iewk  mF df siqkfr kro.

(250)jdoN vI iksy nMU imlo qF imTy bol bolo, sLfied Auh quhfzy afKrI bol hox.

(251)mrd ies gl qoN nhIN jfixaf jFdf ik Aus kol kI hY, blik ies gl qoN jfixaf jFdf hY ik Auh

         kI hY.

(252)mOq quhfzI ijLMdgI df byKbr sfQI hY.

(253)jdoN qwk sLbd mUMhoN nhIN inkldf Auh quhfzy kfbU ivwc hY, mUMhoN bfhr af jfx qy qusIN Aus dy kfbU

         ivwc ho.

(254)muhwbq nMU qohiPaF nfl nf sLurU kro, ikAuNik jdoN qusIN qohPy dyxy bMd kr idwqy muhwbq vI tuwt

         jfvygI.

(255)jdoN iensfn akl nMU Cwz cqurfeI qoN kMm lYNdf hY qF Auh mUrKF dI kqfr ivwc hMudf hY.

(256)pRmfqmf CWpV PfV ky idMdf vI hY-QWpV mfr ky lYNdf vI hY.

(257)jd bfgI sUrmf-prfey qn dy sSsfr ivwc clf igaf qF smJo sMGrsL ivcoN hfr  igaf.

(258)jy gRihsqI ijLMdgI ivwc suWK cfhMudy ho qF ivafh leI afpxy qoN Cotf Gr lBo.

(259)Auh KfVkU cMgf nhIN jo BuwKf hovy cODr df.

(260)jwdoN PslF jvfn hox qF hfsf jwt dy bulF qy Kyly .

(261)mrd muwC qoN,aOrq kuwK qoN,ipMz ghIiraF qoN dUroN hI pCfxy jFdy hn.

(262)myly imlfAuNdy ivCVy mylIaF nMU.

(263)gwl peIaF gulfmI dIaF jMjIrF nMU gihxy smJxf Cwz ky afpxI ibrqI nMU  ajLfdI df aSnuBv

         krfAu.

(264)ihMdusqfnIaF dI ajLb khfxI – zubidaF dy mUMh pfAuNdI pfxI.

(265)ibgfny Gr dI pflkI nfloN afpxy Gr dI sUeI lwK drjy cMgI hY.

(266)gulfm iewk Byz hoieaf krdI hY,mrd ho ky gulfm bxn nfloN,ByzF dy iewjV ivwc rl jfxf cfhIdf

         hY.

(267)asIN iksy df hwk mfrdy nhIN, afpxy hwkF qy zfkf sihx nhIN krdy.

(268)agr koeI by vjf qMg pRysLfn krno nf hty aF Aus nMU sKq qoN sKq jvfb idAu.

(269)Xqn aqy ivsLvfsL prbqF nMU ihlf idMdy hn.

(270)lokF ivwc sLkqI dI nhIN blik dirVqf dI Gft hMudI hY.

(271)nOjvfnF nMU ajLfdI nfl ipafr hMudf hY Auh PFsI cVdy vI grjdy hn.

(272)afqm ivsLvfsLI lokF nfl myl jol rwKo.

(273)jdoN qwk aOrq nMU rsoeI dI gulfmI qoN ajLfd nhIN kIqf jFdf AudoN qwk AusdI ajLfdI aDUrI hY.

(274)sMgIq-mrd dy aMdr sLoly BVkf idMdf hY aqy aOrq dy nyqrF ivcoN hMJU vhf idMdf  hY.

(275)kOm ivwc aOrq dI pdvI, kOm dI AunqI dy sB qoN shI nfpF ivcoN iek hY.

(276)ndI ny vgwxf, kMizaF ny cuwbxf, jvfnI ny hsxf, buZfpy ny socxf hMudf hY.

(277)sLrfPq jd bdnfmI df mMUh BMnx qy afAuNdI hY qF koeI bdmfsL Aus agy nhIN aV, nhIN KV skdf.

(278)ikqfbF KrId skdy ho pRMqU igafn nhIN KrId skdy.

(279)hfr isLgfr dIaF cIjF KrId skdy ho pRMqU suMdrqf nhIN KrId skdy.

(280)iensfn dI ijMLdgI sflF qoN nhIN Aus dy kmF qoN nfpo.

(281)sO idn gulfmI ivwc rihx nfloN iewk idn ajLfdI nfl ijAuxf sO guxf cMgf hY.

(282)mnuwK dUsiraF dy qF ksUr awKF sfhmxy rwK ky aqy afpxy ipwT ipwCy Cuwpf ky rfjI hY.

(283)AurdU ivwc afdmI-isMDI ivwc mfxU-pMjfbI ivwc bMdf-blocI ivwc vfjf-psqo  ivwc mVf ikMhdy hn.

(284)drd dI jd duafeI nf imly qF drd nMU hI dvfeI smJ lYxf cfhIdf hY.

(285)dUijaF dI KusLI-sfzy gmF nMU qfjf krdI hY.

(286)brqn dy tuWtx df duwK nf mnfAu-ikAuNik quhfzy vFg Ausdy tuwtx df vI smF nIXq hY.

(287)iksmq AuWpr Brosf rKwx vfilaF dI iksmq suwqI rihMdI hY.

(288)sfnMU afpxIaF nhIN dUsiraF dIaF awKF qbfh krdIaF hn.

(289)idn ivwc Gto Gt iewk bfr afpxIaF pRfpqIaF vfry jrUr soco.

(290)hmyCF ruwJy rihx dI afdq bxfAu qF ik mMn PjLUl socx qoN sMkoc kry.

(291)agr quhfzf koeI snmfn nhIN krdf qF nrfjL hox dI jgf Aus dy kfrn lwBo aqy afpxy aMdr gux

        pYdf  kro.

(292)afeI iPr ivsfKI dysL gulfmF dy mukdy nhIN pRCfvyN lMmIaF CfmF dy.

(293)amn dy leI asIN hr iewk dy nfl KVy hF pr jLulm ivruwD asIN hr iksy dy sfhmxy KVy hF.

(294)hiQafr dy nfl jy ivcfr nf hox qF hiQafr afpxy afp leI hI Gfqk bx jFdf hY.

(295)sfzf iswKF df dysL koeI nf, ihMdusqfn aMdr mfrF KfeIey, bfhr ZoeI koeI nf.

(296)iksy vI gwl jF GWtnf nMU Xfd krn leI GWt qoN GWt smF lgfAu.

(297)myry hWQF ivwc hWQkVIaF, jubF myrI nMU qflf hY-swc dI kdr nf koeI, JUT df bol bflf hY.

(298)vfrs sLfh Auh sdf hI jINvdy ny ijMnHF kIqIaF nyk kmfeIaF ny.

(299)dUsry dIaF gwlF iDafn nfl suxo cfhy Auh quhfqoN jUnIar hI ikAuN nf hovy.

(300)jIvn iewk sMGrsL hY-sMGrsL qoN mMUh moVnf ijLMdgI nMU ipwT idKfAux dy brfbr hY.

(301)qusIN ikMhdy ho ik smF bIq igaf-nhIN smF kfiem hY-pr afpF bIq jFdy hF.

(302)mnuwK df ieqhfs Kurfk dI Bfl ivwc iewk BuwKy jfnvr dI khfxI hY.

(303)mOq iksy vI qrIky tflI nhIN jf skdI, Auh qF afpxI sfQx hY, afpxI imwqr hY.

(304)jy mrn vfly bhfdrI nfl mrn qF mrn vfly ny mr ky vI kuwJ nhIN gvfieaf.

(305)ijMnI juJfrU bfgI iswK lihr bc geI hY ijwq leI AuqnI hI kfPI hY.

(306)iswK iewk vKrI kOm hY aqy Kfilsqfn dI muSkml sQfpnf dI jdo jihd jfrI  hY.

(307)vwzI iewjq lYx leI vwzy gux vI hoxy cfhIdy hn.

(308)jy gulfm dy idmfg ivwc gulfmI df aihsfs pYdf krf idwqf jfvy qF Auh bgfvq  krky srkfr nMU

         ibpq pf skdf hY.

(309)kMzy Auqy bYiTaF imldf bVf arfm, ijhVy vihxIN jUJdy AuhnF nMU pRxfm.

(310)Drm dy nfm qy burf krn vfly qoN iewk vysvf vI cMgI hY jo nykI dy nfm qy nhIN  lutdI.

(311)koeI igafn sfzy leI ikMnF vI lfBdfiek ikAuN nf hovy, qkVy mn qoN ibMnF  aml ivwc nhIN afAuNdf.

(312)hr Drm vDy PuWly-pr iswK Drm AuWpr mfrU hmlf asIN brdfsLq nhIN kr skdy.

(313)musIbqF sih rhy bhfdr iswK XoiDaF aqy juLlm df isLkfr hoeI iswK kOm dy isdk sdkf-afpxI

         iswK kOm iewk idn afpxI mMijLl ( Kfilsqfn ) jrUr  hFsl krygI.

(314)bjurg nfloN jvfn dI KubI ieh hY ik Auhdy jjbfq-bjurg nfloN ikqy vwD  dieafvfn hMudy hn.

(315)jo pl afpF ivarQ gvf idMdy hF-Auh afpxI bd iksmqI dy Kfqy ivwc jmF ho jFdy hn.

(316)afdmI ny KMUn krnf jF iksy nMU mfrnf jMglI jfnvrF qoN iswiKaf hY-ieh mWnuKI suBf nhIN.

(317)jIvn iek korf kfgj hY ies qy jo ilKogy AuhI dUsiraF ny pVnf hY.

(318)afs dI kflI rfq ivcoN qfiraF dI brfq nMU qwko.

(319)pfxI dI nrm bUMd lgfqfr sKq aqy Kurdry pWDr qy pYNdI rhy qF Auh vI  Gsxf sLurU ho jFdf hY.

(320)mF jdoN puwq dI lfsL kol bYTI hovy, Auh GVI mF dI ijMLdgI leI bVI duKdfeI hMudI hY.

(321)ipAu dy moizaF qy jdoN juafn puwq dI lfsL hMudI hY-Auh sfrI Aumr df iBafnk  pl hMudf h.Y

(322)ijhVIaF gwlF nfl imly jLKm sdf hry rihx-Auh gwlF kdy nhIN BulfeIaF jf skdIaF.

(323)Auqnf Kqrf quhfnMU afpxy dusLmx qoN nhIN-ijqnf iksy kmIny Xfr qoN hMudf hY.

(324)iewk kmIny dgybfj dosq nfloN-dfnf dusLmx lwK drjy cMgf hY.

(325)afpxy dosq Gwt qoN Gwt aqy soc smJ ky bxfAu.

(326)KfilsqfnI XoiDaF ivwc jQybMDk pkV aqy afpsI qfl myl dI Gft kfrn sMGrsL ivwc kmJorI

         afeI.

(327)ihMdU dy Gr muMzf jMmy qF iewk hor nMmI hwtI Kuwl jFdI hY-iswK dy Gr muMzf jMmy  qF jfiedfd ivwc

         vMzIaF pY jFdIaF hn.

(328)Drm XuWD nMU bygunfhF dy kqlF df krjfeI nhIN bxn dyxf cfhIdf.

(329)kFgrs pMjfb leI kYNsr hY aqy bI jy pI pMjfb leI movfdI PoVf hY.

(330)ajLfdI df rsqf AuhI idwKf skdf hY ijs nMU ajLfdI dI kdr hovy.

(331)Drm XuWD-Drm dy ivroD ivwc KVy sLYqfnF dI mOq df kflf Purmfn hY.

(332)kOmF afpxy ieqhfs dI rOsLnI ivwc hI afpxf BivwK bxf skdIaF hn.

(333)ieqhfs-scfeI dI rOsLnI aqy ijMLdgI df sB qoN vwzf Ausqfd hY.

(334)isafsq ivwc Aus df muwKVf kflf hMudf hY jo aMqm bfjLI hfr jfey.

(335)ijs bMdy nMU suwK ivwc rwb dI Xfd nhIN afAuNdI aqy nf hI gusy ivwc rwb df kihr idsdf hY,Auh bMdf

         ieMnsfn nhIN sYLqfn df hI iewk aMg hMudf hY.

(336)iswK ieqhfs KMUn nfl iliKaf igaf-qlvfr ies dI klm bxI-KMUn ies dI isafhI bxI.

(337)afm afdmI aKbfr qF pVdf hY pr sfihq nhIN.

(338)ijhVf Drm-dUsry Drm leI hfnIkfrk hovy Auh Drm hI nhIN blik aDrm hY.

(339)ijs ny dy ky cly jfxf hY Auh Kuwly hwQ nfl idMdf hY-ijs ny lY ky kfbU kr lYxf hY Auh GuwtI muwTI

         Gwt hI Koldf hY.

(340)iek byhqr BivwK dI klpnf kro-ieh quhfzy qoN sLurU huMdf hY.

(341)AusfrU ivcfrF nMU huMgfrf idAu quhfzy aMdr ihMmqF jfg pYxgIaF.

(342)ijwd aqy isdk ivwc bhuq Prk hMudf hY.

(343)ijLdgI quhfnMU AuhI kuwJ dyvygI-jo lYx dy afpxy afp nMU qusIN Xog smJogy.

(344)buwJy hoey culy-izgy hoey qMbU-hfrIaF hoeIaF ihmMqF-AuWKVy hoey Jwzy-iksy leI vI Drvfs nhIN bxdy.

(345)ipqf-pqI-puwqr-dI gulfmI df lMmf pYNzf qih krdI hoeI aOrq aMq nMU kyvl mOq dy hwQoN hI afjLfdI

         pRfpq krdI hY.

(346)afpF nMU pRBfvq AuhI krdy hn ijhnHF dI kihxI qy krnI ivwc aMqr nhIN huMdf.

(347)jo Gwt igxqI ivwc hox-Dwky aqy jLulm nfl AuhnF nMU sdf hI dbf ky rKx dI koisLsL cldI rihNdI

         hY.

(348)ibnHF sMGrsL qoN koeI vI mMijLl pRfpq nhIN hMudI.

(349)mrg qy sLhId dy iewkT ivwc bVf Prk hMudf hY.

(350)pYr sfiraF kol hMudy hn-mMijLl sfiraF kol nhIN hMudI.

(351)musLklF df sfhmxf AuhI krdy hn-ijhnHF ny mMijLl qy phMucx df pRwx kIqf hovy.

(352)pRwx krky AuhI inBf skdy hn-ijhVy lflc df iqafg kr dyx.

(353)lflc AuhI iqafg skdy hn-ijhnHF nMU Drm jfn qoN ipafrf hovy.

(354)Puwl qoVnf bhuwq sOKf hY pr AusnMU sFB ky rwKxf bhuq aOKf.

(355)sLhIdIaF idwqy ibMnF aqy KMUn bhfey bgYr afjfLdI pRfpq nhIN huMdI.

(356)mMijLl qy AuhI phMuc dy hn-ijhVy idRV ierfidaF nfl cldy hn.

(357)ieqhfs dIaF mlF afpF nMU bhfdr aqy sfhsI bxfAudIaF hn.

(358)idRwV ierfidaF vfly AuhI hMudy hn-ijMnHF ny awq dy qsIihaF df hws ky tfkrf kIqf hovy.

(359)tfkrf vI AuhI krdy hn ijhnHF nMU mOq ivcoN vI ijLdgI idsdI hovy.

(360)isafsq ikhMdI hY mOky dI nbjL pCfxo.

(361)kwl nMU iswK kOm dy vfrs bxn vfilaF nMU-iswK ivroDI qfkqF vwlo amlI bxfAux ivwc koeI ksr

        bfkI nhIN CwzI jf rhI.

(362)kfmXfbI dy JMzy AuhI gzdy hn jo ihMmqF nhIN hfrdy.

(363)Bfrq ivwc jMimaf hr bwcf ihMdU hMdf hY ieh ihMdU dI llkfr-iswK leI vMgfr hY.

(364)ijhnHF ny afpxy leI lhU vhfieaf-afAu AuhnF leI psInf vhfieey.

(365)ihMdU mwq df ivakqI-iswKF df nf qF Bwrf-nf hI cMgf dosq-nf hI cMgf guaFzI bx ky rih skdf

         hY.

(366)JuiTaF dy mMUhoN isPqF suwx suwx ky PuwlI jfxf byPkUPI dI vwzI insLfnI hY.

(367)afjLfdI  aqy iensfP leI jUwJxf hI iswKI hY.

(368)pMjfb dy qkrIbn 12687 ipMzF ivcoN koeI vI iewk ipMz aYsf nhIN ijQy iksy nf iksy iswK pirvfr

         df Gwto Gwt iewk mYNbr Kfilsqfn dy sMGrsL dI Bytf nf ciVaf hovy.

(369)koeI aijhf iswK pirvfr nhIN hovygf jo iswDy jF aiswDy qor qy pMjfb dy duKFq dI kqlo gfrq nfl

          pRBfvq nf hoieaf hovy.

(370)ijhnHF ny Bfrq nfl gdfrI kIqI AuhnF nMU ihMdUaF ny sMnmfinq kIqf. asIN iswKF ny afpxf sB kuwJ

         Bfrq leI luwtf idwqf qF vI BfrqI ihMdU lok sfnMU dysL DrohI ikMhdy hn.

(371)gorKf ilbrysLn PrMt nMU Kuwd muKqfrI, nfigaF nMU-nfgflYNz, mrfiTaF nMU-mhfrfstr, rfjpUqF nMU-

         rfjsQfn, iml skdf hY qF sfnMU iswKF nMU Kfilsqfn ikAuN nhIN iml skdf ?

(372)iswK Drm qoN ibMnF-bfkI sB DrmF kol afpxy afpxy muwlk hn.

(373)kirscnF, muslmfnF, ihMdUaF, kol afpxy mulk hn pr iswKF kol afpxf mulk ikAuN nhIN ?

(374)Bfrq dI jMnqf nMU ieh smJ lYxf cfhIdf hY ik qusIN sfnMU iswKF nMU puils rfj dy mfiDafm rfhIN

         bMdUk dI nok qy nhIN ijwq skdy.

(375)cyqf rwKo, iek bkry nMU vI jy bucVKfny ivwc bMn idwqf jfvy qF Auh vI ksfeI dI CurI agy Zuwz

         mfrdf hY.

(376)jwdoN vI pMjfb Kfilsqfn df nfgirk Kuwd afpxy iswK ivDfn aqy iswK hkF dI gwl krdf hY qF ihMdU

         aqvfdIaF nMU sB qoN vwD qklIP hMudI hY.

(377)Bfrq df nfm Bfrq hY ihMdosqfn nhIN. ihMdU Brfvo jwdoN qusIN ihMdosqfn nfm iesqymfl krdy ho Aus

         smyN  quhfnMU iPrkf pRsqI njLr nhI afAuNdI, Aus vyly quhfnMU dysL DRoh njLr nhIN afAuNdf. pr jdoN

         asIN afpxy  pMjfb nMU Kfilsqfn kihMdy hF qF quhfnMU asIN dtsL DRohI njLr afAuNdy hF.

(378)pMjfb dy Bwly leI, iswK kOm dy Bwly leI, afAux vfly smyN aMdr pMjfb ivwc sB pMQk jQybMdIaF nMU

         iksy  vI qrF dIaF coxF spsLt qOr qy Kfilsqfn dy aDfr qy lVIaF jfx.

(379)ijhVI isafsI pfrtI akl nMU Dwky mfry aqy jor jLbr luwt bdmfsLI sInf jLorI nMU qrjLIh dyvy,nIjI

         muPfd sfhmxy rwKy Awuh pfrtI rfj jF qwrkI ijafdf icr nhIN kr skdI.

(380)idmfg(akl)sB qoN AuWqm cIj hY jo ik srIr dy sB qoN AuWpr lwgf hoieaf hY.

(381)idmfg dy aDIn hI sB kuwJ hY.

(382)qfkq dy nfl, hr vkq dI zFg, hAumYN, afkV lY zubdI hY.

(383)qfkq AudoN iesqymfl krdI hY jdoN lohf grm hovy.

(384)piqq lok, pMQk jQybMdIaF ivwc GospYT krky iswK ivcfr Dfrf nMU krfrI swt mfr rhy hn.

(385)gurU df Kflsf lgfqfr afpxI mMijLl dI pRfpqI leI afpxf sB kuwJ inCfvr krdf afieaf hY.

(386)gurmiq dI jugiq dy vrqfry dy PlsPy df nFa hI Kfilsqfn hY.

(387)rfj krygf Kflsf, iswK dI idwK aqy hswqI df rol mfzl vI hY.

(388)isMG sBf lihr gurduafiraF ivcoN mUrqIaF aqy mMhqF nMU qF kwZ skI hY pr iswK dI socxI aqy

         afcrx ivcoN bRfhmx nMU kwZx ihwq koeI Auprflf nf kr skI.

(389)iswK kOm dIaF dusLmx qfkqF, iswKF ivwc bYT ky vI aqy bfhr bYT ky vI afpxI ies koisLsL ivwc

         sPl  huMdIaF idKeIaF hn ik iswKF ivwcoN bOiDkqf AuWqmqf aqy KflsfeI qwq nMU mukmMl qOr qy

         Kqm kr idwqf  jfvy qF jo Kflsy df hsLr vI jYn aqy buwD mq vflf ho jfvy.

(390)bldI awg nfloN aMzr gRfAuNz hoeI awg ikqy vwD Kqrnfk hMudI hY.

(391)Bfrq aMdr afpxy iswKF dy kqlyafm leI aqy pMjfb dI Dox dbf ky rwKx ivwc, ihMdU aqvfdIaF dy

        nfl  nfl akflI lIzr vI brfbr dy juMmyvfr hn.

(392)akfl qKq Zhf ky do gwlF sfP ho geIaF hn ik sMq kOx qy gdfr kOx ? sMq hn jrnYl isMG

         Kflsf,gdfr hY hrIcMd lONgovfl.

(393)asIN pMjfb Kfilsqfn dI pRfpqI leI sB kuwJ dF qy lgf dyaFgy.

(394)iksy Gt igxqI nMU Gwt igxqI nf smJo, cuafqI dI sLkqI BfbVF dI mF hMudI hY.

(395)ijwQy jLulm aqy aMinaf vfprygf AuQy hfhf kfr mcygI.

(396)BfrqI isafsI lIzrF vwloN pMjfb df AulJfieaf mfmlf, Bfrq dysL nMU qfkq nhIN blik KyrUN KyrUN

         krn df muwK kfrn bxdf jf irhf hY.

(397)BfrqIaF dy srkfrI aqy gYr srkfrI pDr qy mfVy vqIry kfrn, sfzy iswKF aMdr Kfilsqfn dI

         ajLfdI leI qFg pYdf hoeI hY.

(398)afpxy afp nMU BIV ivwc guafc jfx dy nhIN-blik BIV dI agvfeI krn dy kfbl bxfAu .

(399)nMmy kfPly nfl rlx vfly purfxy bMdy-afpxIaF purfxIaF musLklF vI nfl hI ilafAuNdy hn.

(400)pYsy nfl insLfn qF imwt skdf hY pr idl df drd nhIN imtdf.

(401)sLyr aKvfAuxf aOKf hY pr sIs qlI Drnf sOKf hY.

(402)jo hmysLF krdy ny Drm df pRcfr-AuhnF df vDdf hY ikrdfr.

(403)kfPly c clx vfilaF coN Qwkx vfly dI mdd kro-akx vfly qoN vwc ky rho.

(404)afpxf awj sMBflo-quhfzf kwl suwriKaq ho jfvygf.

(405)iksy nMU ieqnf duwK nf idAu ik Auh afpxy iewk iewk hMJU df bdlf quhfzy KMUn dI iewk iewk bMUd qoN

         lvy.

(406)sLbdF dy vfr qlvfr dy vfr nfloN vDyry Kqrnfk hMudy hn.

(407)ipMjry ivwc kYd pMCI kdy vI KusIN dy gIq nhIN gfAuNdf.

(408)ieljLfm lgx aqy ieljLfm sfbq hox ivwc bhuq aMqr hY.

(409)ijwqx vfly koeI vwKrf kMm nhIN krdy, sgoN Auh kMm nMU hI vwKry ZMg nfl krdy hn.

(410)sPlqf df arQ pUrn XuwD ijwqxf hY, nf ik iewkI dUkI lVfeIaF.

(411)pRbMDkF dy socx df ZMg vDIaf hovy qF vrkr afpxy afp hI myl imlfp nfl iewk juwt ho ky kMm

         vDIaf krdy hn.

(412)mUlvfn Auh cIjL hY ijhVI afpxy aMdr hY aqy ijhVI cIj afpF nMU Aupr cukdI hY Auh afpxf

         idRsLtI kox hY.

(413)mnuwK afpxI soc ivwc bdlfv ilaf ky afpxI ijLMdgI nMU nvyN isirAuN bdl skdf hY.

(414)ijvyN afpF iksy dI cIj AuWpr afs lgfeI bYTy hF-dUsrf vI AuvyN hI afpxI cIj vfry soc irhf hMudf

         hY.

(415)iewk vfrI imilaf avsr vfr vfr nhIN afAuNdf aqy dubfrf afAux vflf avsr pihlF vrgf nhIN

         hovygf.

(416)hF pwKI soc vfilaF leI-hfr vI ijwq pRfpq krn df sfDn bx skdI hY.

(417)afpxy ijafdf idRsLtIkox afpxI muZwlI Auwmr ivwc hI rUp Dfrdy hn.

(418)ijhVI srkfr jF rfjnIqk pfrtI df mfhOl iBRsLt hMudf hY AuQy iemfndfr bMdy vfsqy ijMdgI

         ijAuxI aOKI hY.

(419)swc nfl Bry mfhol ivwc byeImfn leI smF lMGfAuxf aOKf hMudf hY.

(420)cMgy mfhol ivwc iewk mfmUlI krmcfrI dI kMm krn dI sLkqI vwD jFdI hY jdik BYVy mfhol ivwc

         cMgy  krmcfrI dI kfrjL sLkqI Qwly izwg jFdI hY.

(421)ijwQy kfnMUn dI AulMGxf hI kfnMUn bx jfvy AuQy iemfndfr bMdy vI-DoKyvfjL-kptI-cor-bdmFsL-bx

         jFdy hn.

(422)iswiKaf df qF ieh PrjL bxdf hY ik Auh cMgI ijSLdgI bxfAuxf hI nhIN sgoN Ausy ijLMdgI nMU cMgI

         qrF ijAuxf vI isKfvy.

(423)ijhVI cIj afsfnI nfl pCfxI jFdI hY Auh njLr aMdfjL vI CyqI hMudI hY.

(424)sfnMU iswKF nMU cMgy KojI bxn aqy afpxy bwicaF nMU cMgy KojI bxfn dI BfrI loV hY.

(425)pMQk msilaF ivwc lokF nfl pysL afAuxf sony dI Kfn Kodx dy brfbr hY.

(426)keI vfr afpF-lokF ivcoN aqy hflfqF ivcoN-glqIaF lwBx dy ieMny afdI ho jFdy hF ik kI TIk hY

         ies vfry socxf hI Buwl jFdy hF.

(427)nf pwKI soc vfly bMdy hmyCF nuks hI kwZdy rihMdy hn.

(428)Xfd rwKo ik jd qusIN sony dI qlfsL krogy qF quhfnMU keI mx imwtI iewk gRfm sony vfsqy htfAuxI

         pvygI.

(429)ihMmqF vfilaF kol dunIaF Bwj Bwj jFdI hY.

(430)bMd GVI vI idn ivwc do vfr TIk smF dwsdI hY.

(431)ieMny mjLbUq bxo ik koeI vI quhfzI mfnisk sLFqI nMU BMg nf kr sky.

(432)afpxI cMgI-ishq vfry-KusLhflI vfry-qrwkI vfry-hr Aus bMdy nfl gwl kro ijhVf quhfnMU cMgI

         qrF jfxdf hY, qF ik Auh vI smfj ivwc hor cMgf bx sky.

(433)afpxy dosqF nMU vI ieh aihsfs krvfAuNdy rho ik AuhnF ivwc vI kuwJ kr skx dI sLkqI mOjUd hY.

(434)dUsiraF dI sPlqf Auqy vI pRsMnqf jLfihr kro ijvyN qusIN afpxI sPlqf Auqy krdy ho.

(435)aqIq dIaF glqIaF nMU Buwl jfAu aqy BivwK dIaF mhfn AuplbDIaF Auqy ijLafdf iDafn idAu.

(436)afpxy afp nMU suDfrn leI ijafdf vkq kwZo qF jo dUsiraF dI nukqfcInI krn dI quhfzy kol

         ivhl hI nf hovy.

(437)afpxIaF cMigafeIaF nMU igxo nf ik musIbqF nMU.

(438)sfxy kol ijhVIaF cIjF nhIN hMudIaF asIN Aus vfry isLkfieq krn qwk ieMny KuwB jFdy hF ik sfnMU

         Auh sB idKxf bMd ho jFdf hY ijhVf sfxy kol hY.

(439)aklmMdI df dUjf nF-iksy gwl nMU CyqI iswK lYxf hY.

(440)iksy cIj dI cfhq hI iksy mfihr bMdy nMU smrQf leI iqafr krdI hY.

(441)iewk mfihr bMdf AuhI hMudf hY ijhVf quhfzy pRsLnF dy shI AuWqr idMdf hY.

(442)igafn dI kImq hr sfl vwD jFdI hY.

(443)afpF nMU pMj pRkfr dIaF igafn ieMdrIaF imlIaF hoeIaF hn, Cuh ky dyKxf, jIB nfl cwK ky

         dwsxf, awKF nfl dyKxf,nwk nfl suMGxf, kMnF nfl suxnf, pr sPl lokF kol CyvIN igafn ieMdrI

         vI hMudI hY.

(444)akfl qKq sfihb jI nfl vPfdfrI swcy iswK vfsqy PrjL hY.

(445)igafn lukI hoeI sLkqI hY aqy smJdfrI iewk swcI sLkqI hY.

(446)cMgy ivcfrk murK nhIN hMudy aqy Auh nf hI afpxI ijMdgI aMinaF vFg gujLfrdy hn.

(447)jdoN afpF afpxy afp nMU aMdroN cMgf mihsUs krdy hF qF afpxf pRdrsLn vI cMgf hMudf hY.

(448)Bfrq ivwc Drm aqy isafsq vfry kfnMUn, iswK guru GrF dIaF jfiedfdF AuWpr kMtrol, gurU Gr

        ieMqjLfm ivwc dKl, afpxy iswKF AuWpr ihMdU Drm jF ihMdU klcr Tosxf, akfl qKq sfihb aqy

        guru gRMQ sfihb jI vfry adflqF ivwc kys,ihMdU pRYs aqy ihMdU cODrIaF vwloN iswK jmfqF vfry ibafn,

        iswK  Drm ivwc BgqF nMU gurU  bxf ky pysL krn leI isDf dKl, (ieh sfry iswKI AuWpr iswDy hmly

        hn).

(449)jwdoN vI akfl qKq sfihb jI dy PlsPy qy hmlf hoieaf qF XkInn sfzy iswKF dI vPfdfrI akfl

         qKq sfihb jI nfl hovygI. jy koeI iswK akfl qKq sfihb jI dy mukfbly iksy hor qfkq jF iDr

         nfl KVf hovygf qF Aus dI ieh hrkq pMQ nMU bydfvf dyx vflI hovygI.

(450)iswK ny sLsLqr cuWkxy hn, jwdoN sfry hIly Kqm ho jfx. sLsLqr isrP hmly vfsqy nhIN blik

         iensfP  aqy Drm dI ihPfjq vfsqy hn.

(451)akfl qKq sfihb jI dy cODrIaF nMU cfhIdf hY ik ieMzstrIal JgiVaF dy itRibAUnl dy sfls df

        rol  adf krn dI bjfey jF qF cuwp krky bYT jfx qy jy bhuqf pMQ df drd hY qF afp qKqF vwloN

        pMQ dI jdo  jihd dI agvfeI krn. BfeI mnI isMG jI, bfbf dIp isMG, jQydfr gurbKsL isMG,

         akflI Pulf isMG,  vrgy syvfdfrF qoN kuwJ iswK ky kOm dI syvf krIey.

(452)ijvyN afpxy sLrIr nMU rojL cMgy Bujn dI jLrUrq hMudI hY Ausy qrF hI afpxy idmfg nMU vI cMgy ivcfrF

          dI  loV pYNdI hY.

(453)AuhnF do bMidaF ivwc kI Prk hY ijhnHF coN iewk nMU qF pVnf afAuNdf hI nhIN aqy dUsrf pVnf qF

         jfxdf  hY pr pVdf nhIN.

(454)AuhnF lokF leI kuwJ kro ijhVy quhfnMU bdly ivwc nkd jF koeI cIjL, kuwJ vI nhIN dy skdy.

(455)Xfd rwKo! Iewk afdmI df cirwqr ies gwl nfl hI nhIN spsLt hMudf ik Auh iks qrF dy lokF nMU

        imldf hY sgoN ies gwl df pRBfv Ausdy cirwqr AuWpr pYNdf hY ik iks qrF dy lokF qoN Auh dUr rihMdf

         hY.

(456)ivjyqf iek Qrmostyt vrgy hMudy hn ijhVy afpxy qfpmfn nMU mfp skdy hn, vDf Gtf nhIN skdy.

(457)asfDfrx bMdf hmysLF mOky dI qlfsL ivwc rihMdf hY jdik sfDfrx bMdf surwiKaf dI qlfsL ivwc.

(458)afpF nMU jLrUrq hY ik afpF afpxy idmfg ivwc  ieh gwl ibTf ky rwKIey ik sfnMU kI cfhIdf hY

         bjfey ies dy ik sfnMU kI nhIN cfhIdf.

(459)sPlqf iewk aMdrUnI aihsfs hY nf ik bfheI aihsfs.

(460)sPlqf df ieh mqlb nhIN ik quhfnMU hr koeI svIkfr kr ley.

(461)sPlqf aqy KusLI hwQ ivwc hwQ pfeI cldIaF hn.

(462)qusIN jo cfhMudy ho AusdI pRfpqI hI kfmXfbI hY.

(463)pVn qoN ijLafdf pVy hoey nMU aml ivwc ilafAu.

(464)iDafn nfl suxn qoN ijLafdf-Aus nMU smJo.

(465)ijwq dI avsQf pYdf krn leI afpF nMU Auqwmqf pRfpq krn df sKq Xqn krnf cfhIdf hY.

(466)sPl ivakqI hfrn vfilaF qoN ds guxf ijLafdf cusq nhIN hMudy pr ienfm ds guxf ijLafdf pRfpq

         krdy hn.

(467)ijLdgI dy iemiqhfn duKdfiek jF suKdfiek dovyN ho skdy hn, ieh ies gwl qy inrBr krdf hY ik

          afpF iehnHF dy nfl juVdy ikvy hF.

(468)suKdfiek pl ibnHF koisLsLF qoN hwQ nhIN afAuNdy.

(469)qMdUaf aYsf jIv hY ik jwdoN koeI jfnvr ies qy hmlf krdf hY qF ieh afpxy aMdroN isafhI vrgf

         qrl pdfrQ kwZ ky hmlfvr dIaF awKF bMd kr idMdf hY.

(470)mYksIko aqy amrIkf dy pwCm pUrbI Bfg ivwc(isMgI ikrlI nF df)aYsf jIv hY jo afpxy qy hmlf

         hox dI sUrq ivwc afpxIaF awKF ivwcoN lhU dIaF qyj DfrF dusLmx qy sutdf hY.

(471)Bfrq ivwc bfG-sMsfr ivwcoN sB qoN ijLafdf hn.

(472)sMsfr ivwc sB qoN vwzf rylvy stysLn(inAuXfrk)amrIkf ivwc hY, ijwQy 600 gzIaF afAudIaF hn.

(473)sMsfr df sB qoN vwzf hotl(isLkfgo)amrIkf ivwc hY, ijs dy iqMn hjLfr kmry hn.

(474)mnuwK dy mrn qoN bfad-awKF cfr GMty-kMn iewk GMtf-bfhF qy lwqF cfr GMty-idl vIh imMt-idmfg

         dws imMt-cmVI dws idn-hwzIaF qIh idn-bfad iblkul Kqm ho jFdIaF hn.

(475)ibwlI afpxf awDf smF sON ky gujfr idMdI hY.

(476)ijrfP koeI vI afvfjL nhIN kwZ skdf.

(477)kIVI afpxy vjn qoN iqMn guxf vwD Bfr AuWTf skdI hY.

(478)kfkrojL ibMnHF Bojn dy 46 idMnF qwk ijAuNdf rih skdf hY.

(479)ikrlI kdy vI pfxI nhIN pINdI.

(480)sMGrsL ibMnF koeI vI pRfpqI muwlvfn nhIN bxdI.

(481)ijhnF lokF ny musIbqF qy kfbU pfieaf hY Auh AuhnF lokF qoN ijafdf suwriKaq hn ijhnF ny kdy

         vI musIbqF df sfhmxf nhIN kIqf.

(482)hr cIj sOKI hox qoN pihlF musLikl hMudI hY.

(483)KudkusLI-iewk DoVy icr dI smuwisaf df sQfeI hwl hY.

(484)sPlqf ies gwl nfl inrDfirq nhIN kIqI jFdI ik dUsiraF dy mukfbly c asIN kI kr rhy hF swgoN

         ies gwl qy inBr krdI hY ik afpF izwg ky ikMnI vfr AuWpr AuWTdy hF.

(485)sPl ivakqI afpxy afp nfl hI mukfblf krdy hn Auh afpxy irkfrz afp hI qoVdy hn aqy

         kMm c lgfqfr suDfr ilafAuNdy rihMdy hn.

(486)izgxf qy iPr AuTxf, asPlqf hI sPlqf df iewk vwzf rfh hY.

(487)sPl lok koeI mhfn kMm nhIN krdy swgoN Auh qF Coty kMmF nMU hI mhfn qrIky nfl krdy hn.

(488)qusIN dUsiraF qoN kuwJ iswKdy ho qF hI awgy vWDdy ho,hor awgy vwDx leI qusIN afpxI ijMdgI ivcoN hI

         kuwJ iswKo aqy awgy vwDo.

(489)hoey nuksfn qoN GbrfAuxf nhIN ikAuMik nuksfn ivwc vI bhuwq kuwJ cMgf Cuipaf hMudf hY.

(490)afpF nMU asPlqf dI hflq ivwc ivjyqf bxn dI loV hY nf ik Aus df isLkfr.

(491)zr aqy sLMkf afpxy idmfg dy kMm krn dI sLkqI nMU bMd kr idMdy hn.

(492)hr asPlqf qoN bfad afpxy afp nMU puCo-mYN ies hfr qoN kI iswiKaf ? qd hI qusIN rfh dy roiVaF

         AuWpr cwV ky hor Aucy ho skdy ho.

(493)sPlqf df arMB AusnMU pRfpq krn vfly dI ieCf nfl hMudf hY.

(494)jIvn dI lVfeI qyj aqy mjbUq lok hI nhIN ijwqdy blik Auh ijwqdf hY ijhVf CyqI jF dyr nfl

         ieh ivsLvfsL rwKdf hY ik Auh jLrUr ijwqygf.

(495)hfry hoey ivakqI do qrF dy hMudy hn, pihly Auh ijhVy kuwJ krdy hn pr socdy nhIN, dUsry Auh

         ijhVy socdy hn lyikn kuwJ krdy nhIN.

(496)monf iswK sLrDf qF rwK skdf hY, iswKI df hmdrd vI ho skdf hY, iswKI df pRsMsk vI ho skdf hY,

         pr Auh iswK nhIN ho skdf.

(497)awj mony jF ihMdU nMU sihjDfrI iswK afK ky gurduafiraF Auqy kbjLf krnf, msf rMGV vFg drbfr

         sfihb qy kbjLf krn vrgI sfijLsL hY.

(498)Drm XuwD kI hY ? muiK qy hir icq mY juDu bIcfrY.

(499)swcy iswK vfsqy pMQ bcfAuxf pihlF hY, bfkI Aus qoN aglyry kdm hn.

(500)iswK Drm ivwc BgqI aqy XuwD dovyN nfl nfl cldy hn.

 
< Prev   Next >
Advertisement
Advertisement
Advertisement
Advertisement